Với hơn 150.000 doanh nghiệp mới được thành lập tại Việt Nam trong năm 2025 theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc nắm rõ nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố quan trọng để tránh rủi ro truy thu hoặc phạt hành chính. Một trong những thắc mắc phổ biến của chủ doanh nghiệp mới là: “Doanh nghiệp mới thành lập có phải kê khai và tạm nộp thuế TNDN theo quý không?”. Câu trả lời ngắn gọn là không bắt buộc phải nộp tờ khai tạm tính theo quý, nhưng doanh nghiệp vẫn phải tự tính và tạm nộp tiền thuế TNDN nếu có phát sinh, đồng thời tuân thủ quy định về mức tạm nộp tối thiểu để tránh lãi chậm nộp. Quy định này được áp dụng thống nhất từ năm 2014 và tiếp tục có hiệu lực trong năm 2025-2026 theo Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 126/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP) và Luật Thuế TNDN 2025. Bài viết sẽ phân tích chi tiết để bạn dễ dàng áp dụng.
Quy định về tạm nộp thuế TNDN theo quý
Theo quy định trước đây về thuế TNDN đã được đơn giản hóa đáng kể theo Thông tư 151/2014/TT-BTC và Nghị định 126/2020/NĐ-CP: Doanh nghiệp không phải lập và nộp tờ khai thuế TNDN tạm tính theo quý. Thay vào đó:
- Doanh nghiệp tự xác định số thuế TNDN tạm nộp dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh thực tế của quý.
- Nếu tạm tính ra số thuế phải nộp >0, doanh nghiệp nộp tiền trực tiếp vào ngân sách nhà nước (qua tài khoản kho bạc hoặc ngân hàng).
- Thời hạn nộp: Chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu quý tiếp theo (ví dụ: Quý I/2026 nộp trước 30/04/2026).
Đến cuối năm, doanh nghiệp chỉ cần lập tờ khai quyết toán thuế TNDN một lần (mẫu 03/TNDN), chậm nhất ngày cuối tháng 3 năm sau (hoặc ngày cuối tháng đầu quý IV nếu theo năm tài chính khác).
Quy định này áp dụng cho tất cả doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp mới thành lập, nhằm giảm thủ tục hành chính và giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong quản lý dòng tiền.
Doanh nghiệp mới thành lập có quy định gì ?
Doanh nghiệp mới thành lập (kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu) vẫn phải tuân thủ quy định tạm nộp thuế TNDN như các doanh nghiệp khác, nhưng có một số điểm đặc biệt:
- Không bắt buộc nộp tờ khai tạm tính quý: Giống như doanh nghiệp đang hoạt động, bạn chỉ tạm nộp tiền nếu có thu nhập chịu thuế, mà không cần nộp hồ sơ kê khai hàng quý.
- Ước tính tạm nộp: Nếu dự kiến có lợi nhuận, doanh nghiệp tự tính tạm nộp theo công thức: Thuế TNDN tạm nộp = Thu nhập tính thuế quý × Thuế suất TNDN (Thuế suất thường 20%, hoặc 15-17% nếu đủ điều kiện doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
- Mức tạm nộp tối thiểu: Tổng số thuế TNDN tạm nộp của 4 quý phải đạt ít nhất 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm (theo điểm b khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP). Nếu tạm nộp dưới 80%, phần thiếu sẽ bị tính lãi chậm nộp 0.03%/ngày từ ngày 31/01 năm sau đến ngày nộp bổ sung.
- Trường hợp lỗ hoặc chưa có doanh thu: Nếu quý đầu chưa có lợi nhuận (thường gặp ở doanh nghiệp mới), bạn không phải tạm nộp gì. Lỗ có thể chuyển sang các năm sau tối đa 5 năm.
Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập có thể được miễn thuế TNDN 3 năm đầu theo Nghị quyết 198/2025/QH15, nhưng vẫn phải theo dõi và tạm nộp nếu vượt ngưỡng ưu đãi.
Rủi Ro Thường Gặp Và Lưu Ý Quan Trọng
- Rủi ro lớn nhất: Tạm nộp dưới 80% quyết toán năm. Điều này có thể bị tính lãi chậm nộp trên phần thiếu, dù quyết toán đúng hạn.
- Ưu đãi cho doanh nghiệp mới: Kiểm tra điều kiện miễn thuế TNDN (đặc biệt SMEs theo Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị định hướng dẫn).
- Công cụ hỗ trợ: Sử dụng phần mềm kế toán như MISA, Fast hoặc eTax để tự động tính tạm nộp và theo dõi.
- Thay đổi từ Luật Thuế TNDN 2025: Từ kỳ tính thuế 2025, ưu tiên khấu trừ chi phí R&D lên 200%, nhưng tạm nộp vẫn giữ nguyên quy định cũ.
Doanh nghiệp mới nên lập sổ sách ngay từ đầu để ước tính chính xác, tránh sai sót khi quyết toán.
Doanh nghiệp mới thành lập không phải kê khai tờ khai thuế TNDN tạm tính theo quý, chỉ cần tự tính và tạm nộp tiền nếu có phát sinh, đảm bảo tổng tạm nộp đạt ít nhất 80% quyết toán năm. Quy định này giúp giảm thủ tục, phù hợp với startup và doanh nghiệp nhỏ, nhưng đòi hỏi kỷ luật tài chính cao để tránh lãi chậm nộp. Trong năm 2026 với kinh tế phục hồi, việc tuân thủ sớm sẽ giúp doanh nghiệp tập trung vào phát triển thay vì lo lắng thuế vụ.
Nếu bạn đang thành lập doanh nghiệp mới hoặc cần hỗ trợ tính toán tạm nộp thuế TNDN chính xác, hãy liên hệ tư vấn với Đại lý thuế Minh Châu – đối tác uy tín với hơn 10 năm kinh nghiệm hỗ trợ hàng ngàn doanh nghiệp khởi nghiệp.