Nhiều chủ doanh nghiệp sau khi nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thường nghĩ công ty chưa có doanh thu, chưa xuất hóa đơn thì chưa cần khai thuế . Đây là hiểu lầm phổ biến và dễ dẫn đến bị phạt ngay từ những tháng đầu tiên. Thực tế, nghĩa vụ kê khai thuế và báo cáo vẫn tồn tại ngay cả khi doanh nghiệp chưa phát sinh hoạt động kinh doanh. Những thông tin dưới đây sẽ cần thiết cho các doanh nghiệp
1. Không có doanh thu có phải kê khai thuế?
Theo nguyên tắc quản lý thuế hiện hành, nghĩa vụ kê khai không phụ thuộc vào việc đã có doanh thu hay chưa. Doanh nghiệp vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn, kể cả khi số liệu bằng 0 (tờ khai “không phát sinh”).
Cụ thể:
- Thuế GTGT: Phải nộp tờ khai thuế GTGT theo tháng hoặc theo quý (tùy đăng ký). Nếu chưa có giao dịch, vẫn nộp tờ khai với số liệu bằng 0.
- Thuế TNDN: Không phải nộp tờ khai tạm tính theo quý nếu không phát sinh thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, cuối năm vẫn phải nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN (mẫu 03/TNDN), kể cả khi không có hoạt động.
- Thuế TNCN: Chỉ phải kê khai khi thực tế có chi trả thu nhập cho cá nhân (lương, thù lao…). Nếu chưa có thì không phải nộp tờ khai kỳ đó.
Việc không nộp tờ khai đúng hạn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về vi phạm thủ tục thuế.
2. Không xuất hóa đơn có phải lập báo cáo?
Thực tế vẫn phải lập báo cáo với một số báo cáo bắt buộc.
- Nếu doanh nghiệp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nhưng trong kỳ không phát sinh hóa đơn, vẫn có thể phải thực hiện báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn theo quy định (tùy thời điểm và hướng dẫn cụ thể của cơ quan thuế).
- Quan trọng hơn là các tờ khai thuế định kỳ (đặc biệt là thuế GTGT) vẫn phải nộp dù không xuất hóa đơn nào.
Không xuất hóa đơn không đồng nghĩa với việc được miễn toàn bộ nghĩa vụ báo cáo.
3. Công ty chưa hoạt động có phải lập báo cáo tài chính?
Theo quy định của pháp luật kế toán và thuế, doanh nghiệp dù chưa phát sinh doanh thu vẫn phải lập và nộp báo cáo tài chính năm. Báo cáo tài chính trong trường hợp này thường chỉ phản ánh các khoản vốn góp, chi phí thành lập (nếu có) và không có doanh thu, chi phí hoạt động.
Thời hạn nộp báo cáo tài chính thường gắn với thời hạn nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN (trước ngày 31/3 năm sau đối với doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, trừ trường hợp được gia hạn).
Việc không nộp báo cáo tài chính có thể bị xử phạt theo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán.
4. Có được để doanh nghiệp “im” vài tháng không?
Nếu doanh nghiệp không làm thủ tục tạm ngừng kinh doanh mà chỉ “im lặng” không nộp tờ khai, cơ quan thuế vẫn coi doanh nghiệp đang hoạt động bình thường. Hệ quả có thể bao gồm:
- Bị phạt chậm nộp tờ khai thuế.
- Bị đưa vào diện giám sát rủi ro.
- Nguy cơ bị khóa mã số thuế nếu cơ quan thuế kiểm tra địa chỉ và xác định “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”.
- Ảnh hưởng đến việc sử dụng hóa đơn điện tử sau này.
Muốn tạm dừng hoạt động một thời gian, doanh nghiệp cần làm thủ tục đăng ký tạm ngừng kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh. Khi được chấp thuận tạm ngừng, doanh nghiệp sẽ được miễn nộp một số tờ khai trong thời gian tạm ngừng (theo quy định cụ thể).
5. Không hoạt động thực tế nhưng vẫn duy trì doanh nghiệp thì phải làm gì?
Nếu muốn giữ công ty mà chưa kinh doanh, doanh nghiệp vẫn phải:
- Nộp đầy đủ các tờ khai thuế định kỳ (chủ yếu là tờ khai GTGT với số liệu 0).
- Nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN và báo cáo tài chính hàng năm.
- Theo dõi và thực hiện các nghĩa vụ khác (nếu có phát sinh chi phí, lao động…).
- Đảm bảo vẫn có người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam và duy trì địa chỉ liên lạc hợp lệ.
Nếu thời gian không hoạt động kéo dài, nên cân nhắc:
- Đăng ký tạm ngừng kinh doanh theo từng giai đoạn (có thời hạn).
- Hoặc tiến hành thủ tục giải thể nếu không còn nhu cầu duy trì.
Công ty mới thành lập dù chưa phát sinh doanh thu vẫn bắt buộc phải kê khai thuế và lập báo cáo theo quy định. Việc “không có doanh thu” chỉ làm cho số liệu trên tờ khai bằng 0, chứ không miễn trừ nghĩa vụ nộp hồ sơ đúng hạn.
Để tránh bị phạt và khóa mã số thuế, doanh nghiệp nên:
- Nộp tờ khai GTGT đúng kỳ ngay từ những tháng/quý đầu tiên.
- Chuẩn bị báo cáo tài chính và quyết toán thuế TNDN cuối năm.
- Nếu thực sự chưa hoạt động trong thời gian dài, làm thủ tục tạm ngừng kinh doanh thay vì để doanh nghiệp “im lặng”.
Việc tuân thủ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động minh bạch và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có khi bắt đầu có doanh thu sau này. Nếu bạn cần hỗ trợ kê khai thuế cho công ty mới thành lập hoặc tư vấn thủ tục tạm ngừng, hãy liên hệ đơn vị dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để được hướng dẫn cụ thể.